CẢI LƯƠNG PHÒNG TRÀ

CẢI LƯƠNG PHÒNG TRÀ

ANH VŨ

Không quá sang trọng, hoành tráng, cũng không rầm rộ, ồn ào, nhưng giữa không gian ấm áp, trữ tình mà lắng tai nghe những câu vọng cổ ngọt ngào, mùi mẫn bên cạnh mùi hương cà phê thoang thoảng thì thật là “đã”. Vậy đó, cải lương phòng trà mang đến cho khán giả một cảm giác cổ điển đầy hoài niệm, về những giọng ca vang bóng một thời và cả những gương mặt trẻ hôm nay…

Rạp Hưng Đạo bị tháo dỡ, dự án xây lại đến nay vẫn còn nằm trên giấy. Mọi hoạt động của cải lương dồn về rạp Thủ Đô, vốn đã xuống cấp, cũ kỹ khiến việc biểu diễn bị ảnh hưởng. Trước thực trạng cải lương thiếu sàn diễn, Trần Anh Khoa, một “fan bự” của cải lương thứ thiệt, quyết định đứng ra tổ chức chương trình cải lương phòng trà, mỗi tháng một lần. Khó khăn nhiều bề, lại chưa có tên tuổi nên các chương trình đầu tiên khá vắng khách. Không nản lòng, Khoa cùng anh chị em nghệ sĩ tiếp tục hoàn thiện, đổi mới chương trình cũng như chăm chút khâu dịch vụ như giảm giá vé, ưu đãi khách hàng. Trời không phụ người có lòng, đến nay chương trình đã ra được 12 số, từ phòng trà Tiếng Xưa đã mở rộng đến Nam Quang và thu hút được một lượng khán giả khả quan. Được biết, đây là ý tưởng được Khoa ấp ủ từ rất lâu, nhằm tạo ra một sân chơi để khán giả và nghệ sĩ cùng gặp nhau, xem lại những vở cải lương hay cùng những giọng ca vang bóng một thời. Anh tâm sự: “Tôi cũng không biết sao mình lại “gan” đến thế, vì bản thân vốn không phải dân cải lương chuyên nghiệp. Thành công hôm nay là công sức của các cô chú, anh chị em nghệ sĩ và khán giả đã hết lòng ủng hộ chương trình”.

Nói là nhỏ, nhưng số ghế của phòng trà Nam Quang cũng không kém cạnh sân khấu chính thức với khoảng 300 ghế, được xếp đặt rất khéo, vừa ấm áp, gần gũi mà không hề chật chội, bức bối. Và trong không gian khép kín đó, khoảng cách giữa nghệ sĩ và khán giả gần như không có. Các nghệ sĩ vừa hát vừa tâm tình với khán giả về chuyện đời, chuyện nghề một cách tự nhiên. Mỗi chương trình có một chủ đề riêng, nhưng đều tuân thủ theo tiêu chí giới thiệu những gương mặt trẻ triển vọng cùng song hành với các tên tuổi đang là hàng sao và các giọng ca thời hoàng kim. Cũng vậy, đến với chương trình Cải lương Phòng trà lần thứ 12 chủ đề Hội ngộ mùa xuân, khán giả sẽ có những giây phút thư giãn và lắng đọng với cả ba thế hệ. Các gương mặt trẻ như Minh Trường, Nhã Thi, Thanh Nhường từng vào chung kết cuộc thi Chuông vàng vọng cổ, nay tràn đầy sức sống trong những bài tân cổ giao duyên vui tươi rộn rã đậm chất xuân: Đêm giao thừa nghe khúc dân ca, Câu chuyện đầu năm, Vui Tết miệt vườn… 

NSND Ngọc Giàu và Hồng Nga không hổ là cặp đôi ăn ý khi “quậy tưng” sân khấu bằng tiểu phẩm hài Hai bà hàng xóm, tung hứng cực kỳ duyên dáng vừa khiến khán giả cười nghiêng ngả, vừa “sướng lỗ tai” bởi những câu vọng cổ ngọt ngào, mượt như nhung. Mới cười đã đời, lại phải lặng đi trước Hạng Võ biệt Ngu Cơ. Giọng ca Võ Thành Phê không hổ là giải nhất Chuông vàng Vọng cổ, anh thể hiện rất mùi sự bi thương, lại không mất khí chất anh hùng của một nhà vua thất trận, tiếng vỗ tay vang vọng khán phòng. Nữ hoàng nhạc nhẹ Thanh Thuý lần đầu tiên hát vọng cổ nhưng bất ngờ thuyết phục được khán giả với chất giọng ngọt ngào, điêu luyện. Tài danh đất Bắc NSƯT Thanh Thanh Hiền cũng mang đến một hương vị lạ bằng những ca khúc mang âm hưởng tiền chiến rất hiếm được biểu diễn. Và Bình Tinh, Tú Sương, Hữu Quốc, Võ Minh Lâm rất sôi nổi với các trích đoạn hồ quảng Phụng Nghi Đình, Mai trắng se duyên vì thể loại này luôn luôn có fan theo dõi. Một đêm, được xem và nghe khá mãn nhãn. Ở đây không có hát nhép, nghệ sĩ cứ cháy hết mình, và khán giả được sống lại cảm giác thưởng thức nghệ thuật cải lương chân chính.

Nhưng đâu đó vẫn còn tồn tại một vài thiếu sót nhỏ. Chương trình khá dài cho đến tận khuya, và hơi đơn điệu vì quá nhiều vọng cổ. Lẽ ra mỗi nghệ sĩ chỉ cần hát một bài vọng cổ thôi, còn lại nên ca bản vắn. Cải lương có nhiều bản vắn rất hay như Tứ đại oán, Văn Thiên Tường, Đoản khúc Lam giang… nên tận dụng để làm phong phú chương trình và dễ tiếp cận với người trẻ. NSƯT Thanh Thanh Hiền ca giọng Nam có phần không hay phần giọng Bắc, thiết nghĩ chị nên dũng cảm dành một bản vọng cổ Bắc để thể hiện hết sở trường của mình. Khán giả phía Nam từng râm ran về vở Cung phi Điểm Bích mà chị toả sáng tài hoa, chỉ tiếc là lần này chị lại lỡ hẹn. Và giá như có thêm vài trích đoạn mới, đừng lặp lại những tác phẩm quá quen thuộc trong các cuộc thi. Dù sao, “ông bầu” Anh Khoa đã dũng cảm tạo ra một sân chơi tử tế cho cải lương, mong nghệ sĩ và khán giả tiếp thêm lửa, đừng để cải lương phải bỏ cuộc!

ảnh 1: Võ Minh Lâm, Tú Sương, Bình Tinh trong trích đoạn Mai trắng se duyên (ảnh: H.K) 

ảnh 2: NSND Ngọc Giàu và NS Hồng Nga trong tiểu phẩm Hai bà hàng xóm (ảnh: H.K)

TIẾNG NIỆM PHẬT ĐỠ NÂNG

TIẾNG NIỆM PHẬT ĐỠ NÂNG

DIỆU KIM (đã đăng báo Giác Ngộ)

Tôi theo pháp tu Tịnh Độ, thường xuyên niệm Nam mô A Di Đà Phật, và hay khuyên mọi người nhớ niệm. Đi bộ tập thể dục, chạy honda đi làm, hoặc ngồi chờ xe, chờ tàu, chờ đèn đỏ…đều là cơ hội quý giá để niệm Phật, hơn là nghĩ vẩn vơ hoặc bồn chồn, nôn nóng. Và tôi cũng đã có những cơ hội để trao tiếng niệm Phật cho người khác một cách ấm lòng.

Một lần tôi chạy xe ngang con đường trong quận Hóc Môn, thì thấy đám đông xúm đen xúm đỏ. Thì ra có một tai nạn giao thông. Tôi ngó nhanh qua, bắt gặp một manh chiếu đắp ngang một thân người chỉ còn lộ ra cánh tay có đeo một chiếc vòng cẩm thạch màu xanh. Tôi đoán có lẽ là một phụ nữ trung niên. Trong lúc mọi người tò mò, ồn ào, thì tôi muốn rơi nước mắt và bảo con tôi chạy xe ra khỏi khu vực đông đúc ấy rồi chạy chậm lại một chút. Tôi khấn thầm trong bụng: “Cô ơi, tôi với cô không quen biết, nhưng tôi chạnh lòng quá. Thôi, sự việc đã xảy ra rồi, cô đừng tức giận buồn phiền, mà hãy nghe tôi niệm Phật, nương theo tiếng niệm Phật mà siêu thoát nghen cô. Hãy đi theo Đức Phật để vãng sanh, hoặc tái sanh vào một kiếp mới an lành. Nam mô A Di Đà Phật. Nam mô A Di Đà Phật. Nam mô A Di Đà Phật…”. Tôi bảo con cũng niệm để hồi hướng cho cô ấy. Hai mẹ con niệm Phật rất lâu, và chắc chắn vong linh của người bị nạn cũng nghe được dù xe tôi đã chạy đi xa.

Tôi thật sự thương cảm cho những người bị tai nạn giao thông, vì lúc đó không có người thân nào bên cạnh họ, ắt họ rất cô đơn và đau đớn, lại bị đám đông tò mò vây quanh, vô cùng khó chịu. Mình lại không giúp gì cho họ được nữa, chỉ còn biết chờ mấy chú cảnh sát thông báo tìm gia đình giùm họ. Vậy nên mình chỉ còn một cách là trao tặng tiếng niệm Phật với cả lòng thương yêu, từ bi, mong họ được ấm áp trong những giây phút bàng hoàng nhất. Hy vọng tiếng niệm Phật và tấm lòng của mình như một bàn tay đưa ra kịp lúc, và họ sẽ kịp hướng tâm về Đức Phật mà cởi bỏ những oán khí sau tai nạn. Có cởi bỏ thì họ mới đi về một cõi khác an lành hơn. Nếu không, có thể sẽ quẩn quanh đâu đó…

Lần niệm Phật đáng nhớ khác, là trong giây phút hấp hối của bà ngoại và má tôi. Cả gia đình anh chị em con cháu của tôi đều là Phật tử, đã bàn bạc nhau từ trước, cho nên khi bà và má lâm chung không ai khóc cả mà cùng đứng quanh giường niệm Phật rõ tiếng, niệm đến gần 1 giờ đồng hồ mới thôi. Có những giọt nước mắt chực lăn, nhưng đã kịp kềm lại. Mãi đến khi tẩn liệm, đưa tang thì nước mắt mới rơi. Thật sự không thể không khóc khi người thân của mình ra đi vĩnh viễn, nhưng đã kềm lại được trong phút lâm chung mà dành cho tiếng niệm Phật thì cũng đã có ích. Hy vọng bà ngoại và má tôi được an lành siêu thoát. Những đứa con, đứa cháu không biết có báo hiếu được chút gì khi bà và má còn sống, nhưng ít ra tiếng niệm Phật cuối cùng tiễn đưa cũng coi như báo hiếu. Người lâm chung không có ai đỡ nâng hỗ trợ gì được nữa khi phải đơn độc chịu đau đớn, chịu sợ hãi, thì chỉ có tiếng niệm Phật cho họ vịn vào. Chúng tôi đã từng dìu má đi trong bệnh viện với đôi chân già yếu ớt, thì bây giờ chúng tôi không dìu được nữa rồi, chỉ còn tiếng niệm Phật dìu má đi về cõi an lành…

VƯỢT QUÁ PHƯỚC CỦA MÌNH

VƯỢT QUÁ PHƯỚC CỦA MÌNH

DIỆU KIM (đã đăng báo Giác Ngộ)

Báo chí đưa tin một số công ty xe khách nổi tiếng như Mai Linh, Phương Trang giờ phải đối phó với nợ nần đến hơn mấy ngàn tỷ đồng. Kinh ngạc, bởi họ đang làm ăn rầm rộ kia mà! Có lẽ đây là bài học xương máu cho những ai đang ôm trong lòng khát vọng kinh doanh mà không biết điểm dừng.

Kiểu kinh doanh phương Tây với mô hình tập đoàn đã khuyến khích đầu tư quy mô lớn, gom tất cả về tay mình, bất kể miếng bánh thị trường là bao nhiêu. Vì anh có vốn lớn nên có thể phát triển kinh doanh, sản xuất, cũng là điều tốt. Nhưng nếu anh có thực lực đúng như vậy thì không sao, đằng này anh vay mượn tùm lum để làm, và cũng đầu tư dàn trải, có nghĩa anh đã đi quá khả năng của mình, thì dễ mất kiểm soát, dễ thất bại. Thay vì đầu tư giao thông vào cả chục tỉnh, chỉ nên đầu tư vào vài tỉnh trước đã, rồi làm cho thật tốt, sau đó mới phát triển thêm. Chưa chi đã tràn lan một lúc, sức không theo kịp. Còn nói theo Phật pháp thì anh đã sử dụng vượt hơn cái “phước” mà anh có. Phước anh chỉ đến 2.000 tỷ thôi, chẳng hạn, mà anh sử dụng đến 5.000 tỷ, vì thế anh bị tổn hại. Nhiều doanh nghiệp đã đi vay ngân hàng, dĩ nhiên được chấp nhận, nhưng vay đến mức nào đó thì sẽ quá cái phước trời cho. Chưa ai tính được mức nào để gọi là “không quá phước”, nhưng chắc chắn người làm ăn cẩn thận sẽ cảm nhận được. Nếu tiền vay của anh nhiều hơn tiền thực trong túi thì nguy hiểm vô cùng. Anh có 7, chỉ vay 3, có khi lại an toàn. Hoặc có 6, vay 4, cũng còn chấp nhận. Hoặc vay lần 1, lần 2, trời vẫn còn cho, nhưng cứ vay thêm, vay thêm, với số tiền tăng hơn quá nhiều, thì coi chừng đã vượt xa cái phước, trời nào còn cho nữa. Nợ của Mai Linh là 4.700 tỷ đồng, chiếm hơn 80% vốn, là một minh chứng cụ thể.

Mô hình tập đoàn còn khuyến khích người ta kinh doanh đa dạng, cho nên mới thấy nhà xe mà lao vào bất động sản. Có thể duyên nghiệp của anh chỉ có trong lĩnh vực giao thông, nhưng anh lại thò tay vào lĩnh vực khác, thì phước không có. Người ta quên chữ “nghiệp”, cứ tưởng cái gì mình cũng có duyên với nó. Đa năng là tốt, nhưng có khi “nhất nghệ tinh nhất thân vinh”. Ngành kinh doanh chính quản lý chưa xong mà còn chia tâm sức cho ngành phụ, nên cả hai đều rối. Thực ra buôn bán nhà đất là một ngành thời thượng, ban đầu lãi rất cao, nên rất nhiều người lao vào, chuyên lẫn không chuyên, và bây giờ đang thê thảm. Ngay cả những doanh nghiệp chuyên về nhà đất cũng bị phá sản, bởi khi nhà đất đóng băng họ phải è cổ ra trả lãi vay ngân hàng, mà phần nợ lại lớn hơn phần vốn thật có, cho nên mới chết. Cũng là trường hợp sử dụng quá cái phước của mình. Nhiều người chỉ có tiền đủ mua 5 miếng đất nhưng lại đi vay mua tới 10, 20 miếng, không phải tham lam hay sao? Và chính vì họ đầu cơ đất đai nên mới đẩy giá nhà đất lên cao như thế, khiến người dân bình thường không mua nổi, thế là đóng băng, họ vỡ nợ. Một chuỗi nhân duyên mắt xích nhau. Có cái này nên có cái kia. Cái này sinh nên cái kia sinh. Đúng với lời Phật nói.

Phật còn nói trong các điều vui của cuộc sống con người có một điều là “không mắc nợ”. Dù làm ăn ồ ạt cách mấy nhưng đã mắc nợ thì phải canh cánh trong lòng, không sao tránh khỏi. Nợ trong khả năng chi trả thì đỡ lo, chứ nợ quá nhiều dễ bị stress, bệnh tim, cao huyết áp. Bài học này dành cho tất cả những ai đang ôm mộng làm giàu. Làm giàu chân chính đã khó, lại càng khó khi biết dừng lại ở cái phước của mình. Bởi khi làm ăn có lãi thì người ta “say” lắm, lái chiếc xe tăng tốc lúc nào không hay, mà quên “thắng” lại kịp thời.

Quá tải, gầm giường thành... giường bệnh

Quá tải, gầm giường thành... giường bệnh

14/01/2013

(TNO) "Nội chạy lòng vòng trong bệnh viện không cũng đủ mệt! Tôi biết chữ mà còn đọc không hiểu quy trình, hướng dẫn tại các quầy khám như thế nào. Huống chi bệnh nhân có người không biết chữ", Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến nhận xét về quy trình, sắp xếp các khâu khám chữa bệnh tại Bệnh viện Ung bướu TP.HCM.

Hôm nay (14.1), Bệnh viện Ung bướu TP.HCM là nơi Bộ trưởng Bộ Y tế mở đầu cho đợt kiểm tra, làm việc với các bệnh viện ở TP.HCM sau một năm thực hiện các biện pháp giảm tải bệnh viện. Đây cũng là bệnh viện chịu quá tải nhiều nhất ở TP.HCM.

Gầm giường thành “giường bệnh”

Tại bệnh viện, ngay từ cổng vào đến các phòng khám, vẫn là cảnh tượng “thường ngày ở huyện”: Bệnh nhân chen chúc nhau ngồi chờ khám la liệt. Thống kê của Bệnh viện Ung bướu TP.HCM cho thấy, bệnh viện hiện có 9 phòng khám, với 15 bác sĩ nhưng trung bình phải khám cho 1.500 lượt bệnh nhân/ngày.

Đóng vai trò là trung tâm điều trị ung thư của cả phía Nam và miền Trung, Tây nguyên, Bệnh viện Ung bướu đang có số lượng bệnh nhân nằm viện khổng lồ với 1.500-1.700 người. Trong khi đó, bệnh viện chỉ có quy mô hơn 600 giường bệnh. Như thế, chuyện bệnh nhân phải nằm ghép chung 2-3 người/giường là tất yếu.

Nhức nhối hơn, bệnh viện phải tận dụng cả gầm giường, sàn nhà làm "giường bệnh" cho bệnh nhân, ngay cả đối với khoa Nhi. Trong những bệnh nhân nằm dưới sàn nhà, gầm giường, có nhiều em bé phải “tạm cư” điều trị như vậy suốt cả năm nay. Còn người nhà bệnh nhân thì trải chiếu, chăn mùng la liệt cả lối đi, sân bệnh viện.

Theo thống kê của Bệnh viện Ung bướu (TP.HCM), nếu như năm 2011, số bệnh nhân các tỉnh chiếm 60-70% thì năm 2012 đã tăng lên 78%, trung bình số lượng bệnh nhân các tỉnh tăng 10%/năm.

Số bệnh nhân đợi xạ trị khoảng 800 lượt (so với năm 2011 là 1.000 lượt).

“Chạy lòng vòng cũng đủ mệt”

Thống kê của Bệnh viện Ung bướu TP.HCM, cho thấy, bệnh viện hiện có 9 phòng khám, với 15 bác sĩ nhưng trung bình phải khám cho 1.500 lượt bệnh nhân/ngày. Với số lượng bệnh nhân như trên, Bộ trưởng Bộ Y tế cho rằng phải cần đến ít nhất 25 phòng khám chứ 9 phòng là quá ít.

Trong năm 2012, bệnh viện đã mở thêm khoa khám bệnh vệ tinh tại một số bệnh viện tuyến dưới. Đặc biệt, là việc hợp tác, sử dụng cơ sở của Bệnh viện 175 làm thêm một chi nhánh khám của Bệnh viện Ung bướu. Đồng thời, xây dựng thêm khoa vệ tinh ở Q.2, dự kiến hết quý 1. 2013 sẽ đưa vào hoạt động để giảm tải.

Bên cạnh đó, bà Tiến ghi nhận, bệnh nhân phải chạy quá nhiều vòng trong bệnh viện. Ở mỗi khâu khám chữa bệnh (từ quầy khám, đến quầy thuốc, xét nghiệm, trả xét nghiệm,...), thường thì bệnh nhân phải chạy tít từ đầu này đến đầu kia của bệnh viện.

"Nội chạy lòng vòng trong bệnh viện không cũng đủ mệt! Tôi biết chữ mà còn đọc không hiểu quy trình, hướng dẫn tại các quầy khám như thế nào. Huống chi bệnh nhân có người không biết chữ" - Bộ trưởng Bộ Y tế nhận xét về quy trình, sắp xếp các khâu khám chữa bệnh tại Bệnh viện Ung bướu TP.HCM.

Bác sĩ Phạm Xuân Dũng, Phó giám đốc Bệnh viện Ung Bướu TPHCM, tính toán, toàn bộ quy trình khám chữa bệnh của một bệnh nhân tại bệnh viện trong một lần khám mất khoảng 2 giờ. Trong đó, khâu lấy số điện tử và làm thủ tục khám chỉ mất 5 phút. Tuy nhiên, thời gian chờ để đến lượt làm thủ tục mất đến 40-60 phút. Sau đó, bệnh nhân lại phải chờ 30-60 phút nữa mới đến lượt mình vào khám. "Như vậy, thời gian còn lại để bệnh nhân gặp bác sĩ, được bác sĩ khám rất ít", bác sĩ Dũng nhìn nhận.

Theo bác sĩ Dũng, thời gian chờ của bệnh nhân quá lâu do bệnh viện quá quá tải.

Bộ trưởng Bộ Y tế đã yêu cầu bệnh viện cải thiện thêm về quy trình khám chữa bệnh để giảm tải số lượng bệnh nhân chờ khám, tăng thêm số lượng bác sĩ, đồng thời có phương án bố trí nhà trọ cho người nhà bệnh nhân. Tuy nhiên, Bộ trưởng cũng khẳng định, về lâu dài, biện pháp căn cơ để giảm tải là bệnh viện cần được đầu tư mở rộng quy mô để đáp ứng số lượng bệnh nhân khổng lồ. (Tuổi Trẻ) 

Người nhà bệnh nhân "tạm cư" ngay tại hành lang, sân bệnh viện  

Bệnh nhân nằm tràn cả xuống sàn

Và cả gầm giường cũng trở thành giường bệnh

Con trai chú Sáu Dân

Con trai chú Sáu Dân

03/01/2013

Tôi quen biết với Dũng - Con trai chú Sáu Dân - một cách bất ngờ.

Anh Võ Dũng. ảnh: Phuntutoday 

Vào tháng 9-1969, sau khi chạy gõ cửa chú Phan Triêm, Phó Ban Tổ chức Trung ương và các chú ở Vụ miền Nam để xin đi Nam, tôi được triệu tập đến Trường 105B, trường huấn luyện cán bộ đi B ở Hòa Bình. Chúng tôi được tập bắn súng, mang gạch, đi bộ để chuẩn bị đi B (về Nam). Tôi ở Chi (*) II đi Khu V. Hằng ngày, tôi vẫn được anh chị em chỉ cho một cậu thanh niên độ 18, 19 tuổi, người roi roi ở Chi I đi Nam Bộ:

Con ông to đấy. Nghe nói hư lắm nên ông bố gọi về Nam để rèn luyện.

Nghe anh em nói vậy, tôi thấy có cảm tình với con ông “quan” này, nhưng cậu ta ở chi khác nên tôi không làm quen vì sợ “thấy người sang bắt quàng làm họ”. Dạo ấy, tôi học xong đại học đã 2 năm, đang làm ở Ban Nghiên cứu lịch sử Đảng Trung ương thì xin đi B.

Một hôm, vào tối thứ 7 Trường tổ chức liên hoan văn nghệ. Các bạn biết tôi võ vẽ làm thơ nên ép tôi lên đọc thơ. Tôi đọc bài “Ta sẽ trở về” nói lên nguyện vọng tha thiết về Nam của mình với lời dạo đầu là tôi viết để hưởng ứng bài thơ “Về đi em” của nhà thơ Lê Anh Xuân, một người anh tôi quen biết, kêu gọi các bạn học sinh miền Nam trở về quê hương chiến đấu. Xong cuộc liên hoan văn nghệ, trên đường về chi thì cậu ta níu tôi lại:

- Em là Dũng (tôi nhớ hình như cậu nói cậu là Phan Chí Dũng, bây giờ đi Nam cậu đổi là Võ Dũng cho giống họ ba cậu đang mang), em nghe anh đọc thơ tình cảm quá, lại có quen nhà thơ Lê Anh Xuân người Nam Bộ của em nên em muốn làm quen và từ nay anh em chơi với nhau.

Vậy là lúc rảnh, Dũng hay rủ tôi ra đồi nói chuyện chơi. Dũng bảo Dũng là con chú Sáu Dân (ngày ấy tôi cũng không tò mò hỏi chức vụ này nọ, tôi cứ chơi với Dũng như anh em thôi). Dũng ra Bắc có 2 anh em, Dũng và em gái nữa. Sau này tôi có gặp em lên trường thăm Dũng, em độ 12, 13 tuổi.

Dũng bảo, ba Dũng có ra Bắc họp một vài lần. Ba gửi Dũng cho mấy chú chăm sóc. Mấy chú nói sẽ lo cho Dũng còn hơn con mình. Nhưng đôi lúc Dũng chơi với con họ, con họ sai mà họ đổ cho Dũng này nọ, Dũng chán, bắt đầu nghịch ngợm, đánh lộn. Đứa nào “chơi” Dũng là Dũng “chơi” lại liền.

Đến năm 17, 18 tuổi, Dũng lại gặp chuyện buồn trong tình yêu đầu đời, vì thế Dũng bắt đầu “phản bội” luôn những cô gái khác. Dũng đưa cánh tay cho tôi xem dòng chữ màu xanh mà Dũng xăm: “Tôi là kẻ bất hạnh”. Tôi nói, cậu mà bất hạnh cái nỗi gì, tớ tới 24 tuổi mà chưa được cầm tay con gái. Dũng cười bảo, bất hạnh chớ, bất hạnh vì còn nhỏ mà đã hư thân mất nết, làm phiền lòng ông già.

Thế là Dũng bị các chú viết thư báo tin cho ba. Ba Dũng buồn lắm. Ông viết thư cho Dũng, Dũng lục dưới đáy ba-lô đưa cho tôi xem một lá thư. Bây giờ tôi nhớ đại ý: “Từ khi má con mất ba buồn lắm. Ba lại nghe các chú nói con rất hư, ba buồn hơn. Thôi, con hãy về đây, cha con mình có nhau, để ba có điều kiện giúp đỡ con tiến bộ, trưởng thành, để con sưởi ấm lòng ba…”. Nghe lời ông già, thế là Dũng tình nguyện về Nam. Các chú ở Ban Tổ chức Trung ương bảo:

- Các chú cho cháu đi máy bay qua Campuchia rồi giao liên đưa về chỗ ba cháu.

Dũng bảo:

- Thưa các chú. Con không đi máy bay đâu. Đã đi Nam là phải vượt Trường Sơn. Nhiều chú, bác, anh chị là cán bộ còn vượt Trường Sơn, con mới là học sinh lớp 9, làm sao con lại đi máy bay.

Dũng được phát võng ni-lông, bọc võng vải dù, nhưng lại từ chối, chỉ nhận như các anh chị là võng kaki và màn vải.

Những ngày hành quân, Dũng ở Chi I (đi Nam Bộ), tôi ở Chi II nhưng bao giờ Dũng cũng đi chậm lại để cùng đi với tôi. Dạo đó tôi được phân vào Khu V làm báo nên mang máy ảnh, thuốc rửa ảnh, giấy ảnh nhiều lại thêm tư trang nên rất nặng. Dũng nói, anh nhỏ con, lại yếu, mà mang nặng nên để em mang giúp gạo, ba-lô cho. Biết tôi nghiện thuốc lá nên Dũng mang thuốc lá theo (Dũng cũng hút ít) để thỉnh thoảng cho tôi một gói. Lạ nữa, là khi chúng tôi đến gần Khu V, tôi hết thuốc lá, xin Dũng, Dũng chỉ cho nhin nhín, bảo “Em hết rồi”.

Vào những ngày nghỉ dọc đường, Dũng thường đến chơi với tôi. Tôi quên nói, cùng đi với Dũng có một cậu lớn hơn Dũng mấy tuổi, tên là Quốc. Cậu ấy cũng rất mến tôi nên 3 anh em hay chơi với nhau. Chúng tôi thường tán gẫu, đánh tú lơ khơ là chính, ít nói chuyện gì khác. Một lần nghỉ, tôi tìm được một khóm lá lốt, đang hái thì Tuấn ở Chi III, đoàn đi Trị Thiên cũng xông vào hái. Chẳng rõ thế nào mà tôi và Tuấn to tiếng với nhau. Chợt Dũng từ đâu ùa tới, nạt nộ Tuấn:

- Mày “chơi” với anh hai tao hả mày, coi chừng tao “tẩn” đó.

Tôi biết Dũng thương tôi, nhưng bênh tôi không đúng, tôi nhớ cả tôi và Tuấn đều sai vì ăn nói hơi quá đà, tôi can Dũng:

- Thôi đi em, anh cũng sai mà.

Tôi dắt tay Dũng đi, Dũng càm ràm:

- Từ nay đứa nào “láo” anh cứ gọi em.

Càng đi vào phía Nam, sắp tới Khu V, Dũng càng chăm sóc, mang vác giúp tôi nhiều hơn. Một đêm, tôi nghe Chi trưởng báo ngày mai chúng tôi sẽ rẽ xuống Khu V. Tôi chạy sang Chi Nam Bộ chia tay Dũng và Quốc. Dũng cầm tay tôi rất lâu, không nói gì.

Sáng hôm sau, khi tôi đến đường rẽ về Khu V thì thấy Dũng và Quốc ngồi bên đường. Thấy tôi, hai cậu reo lên:

- Chi em đi trước rồi, bọn em xin phép ở lại để chia tay anh.

Dũng lấy từ trong ba lô ra 2 tút thuốc Tam Đảo bao bạc đưa tôi:

- Anh cầm đi mà hút, anh ghiền hơn em. Bữa trước em không cho anh biết em còn để dành thuốc, vì sợ anh “đục” mãi, hôm nay không còn để tặng anh lúc chia tay….

Ba anh em tôi ôm chặt nhau đứng rất lâu. Dũng rút từ trong túi áo ra một tờ giấy nho nhỏ đã ghi sẵn “Liên hệ em qua chú Sáu Dân, hòm thư…”

Sau đó Dũng cầm tay tôi bảo:

- Anh có làm thơ, viết báo thì cứ ghi tên Thanh Quế để người ta đọc trên đài, ghi trên báo, em sẽ nhận ra. (Khi đi Nam, tôi định sau này có viết gì sẽ lấy tên là Đông San Vĩ, cái tên tôi lấy bút danh để làm thơ từ hồi còn ở trường Học sinh miền Nam. Nhưng nghe Dũng dặn vậy nên sau này tôi lấy bút danh là Thanh Quế luôn).

Dũng lại ôm tôi, mắt rưng rưng:

- Thống nhất anh em mình nhớ tìm nhau nghe. Địa chỉ em đưa đó…

Suốt những năm tháng sau đó, chúng tôi không có dịp liên hệ nhau. Sau giải phóng Sài Gòn, tôi hỏi nhà thơ Diệp Minh Tuyền:

- Anh có biết chú Sáu Dân là ai không? Ổng bây giờ ở đâu?

Diệp Minh Tuyền hỏi lại tôi:

- Mày hỏi chú Sáu Dân làm gì?

- Tôi có quen với thằng Dũng con chú ấy, nó hẹn liên hệ gặp nó qua ổng.

Mắt Diệp Minh Tuyền sáng lên:

- Mày quen thằng Dũng à? Nó đi Nam một đợt với mày à?

- Đi một đợt.

- Tao báo mày một tin buồn: Thằng Dũng vào Nam, xin làm lính trinh sát ở Quân khu 9. Nó dũng cảm lắm, mọi người đều khen nó. Nó cứ bám đơn vị miết. Ông Lê Đức Anh, Tư lệnh Khu 9 được ai nói đó, biết thằng Dũng là con chú Sáu Dân (ông không biết chính chú Sáu Dân, Bí thư Khu 9 là người gửi Dũng vào lính trinh sát để rèn luyện phấn đấu) nên nhắn đơn vị đưa nó về Quân khu để đỡ tổn thất. Chưa kịp rút nó về thì nó hy sinh rồi. Tội nó quá. Tội chú Sáu nữa…

- Anh có biết thằng Quốc bạn thằng Dũng không?

- Thằng Quốc cũng hy sinh rồi.

Tôi đứng lặng hồi lâu ứa nước mắt rồi nói với anh Diệp Minh Tuyền:

- Chú Sáu Dân có ở Sài Gòn không? Tôi đến nhà thăm chú có được không?

Diệp Minh Tuyền cười có vẻ bí mật:

- Mày không biết chú Sáu Dân là ông Võ Văn Kiệt à (Lúc đó ông làm Chủ tịch Ban quân quản Sài Gòn-Gia Định).

Tôi sửng sốt:

- Thế à. Tôi đâu biết. Tôi chỉ nghĩ Dũng là con ông to to cỡ tá tiếc gì đó, chớ đâu có ngờ. Tôi chơi với nó vì tình anh em thôi. Bây giờ biết nó là con ông Kiệt… mà nó lại hy sinh rồi… thì thôi, tôi không đến tìm ông nữa… ngại quá…

Bây giờ, sau mấy chục năm đã trôi qua, ngồi viết lại những kỷ niệm này, tôi càng thương nhớ Dũng, một người em. Dũng, một con người nhìn bề ngoài cứ ngỡ là ngỗ ngược lắm nhưng đằm sâu bên trong là một con người giàu tình cảm, đầy ân tình ân nghĩa. Dũng ra chiến trường với tư cách một cậu bé “hư” bị cha mình kêu về rèn giũa và em đã rèn luyện hết mình, phấn đấu hết mình để làm nhiều việc có ích và đã hy sinh anh dũng.

Tôi còn muốn nói thêm điều này nữa: Người cha ở đây có chức vụ cao có thể can thiệp cho con mình đi học ở nước ngoài để bảo toàn tính mạng giữa đất nước đầy bom rơi đạn nổ và sau này, có kiến thức để có địa vị cao, có tiếng tăm. Nhưng không, ông đã gọi con mình quay lại chiến trường để tham gia chiến đấu và chính ông đã gởi con mình xuống cơ sở, làm một chiến sĩ trinh sát, một nhiệm vụ rất cần lòng dũng cảm, rất dễ hy sinh để rèn luyện con trưởng thành…

Người cha đó, người con đó là ông Võ Văn Kiệt và Dũng, con trai ông…

Theo THANH QUẾ (Đà Nẵng Online)

Có 10 ý kiến

cải củ to

câu chuyện thật cảm động, Dũng là con nhà tông không giống lông cũng giống cánh, thật may cho bạn trên đường về Nam giải phóng quê hương lại có một người bạn như vậy, hãy thắp hương cho Dũng người đã vì nước quên thân.

Đồng chí

Đọc xong bài này tôi thấy thương chú sáu quá! Đúng là người lãnh đạo mẫu mực, tôi dám cá nếu còn sống anh Dũng sẽ có tính cách y chang chú sáu!

Thái Bình

Những bài viết như thế rất tốt, rất cảm động và có sức truyền cảm, giáo dục truyền thống anh hùng của dân tộc. Cảm ơn tác giả.

nhan

Đọc bài của tác giả lại nhớ tới lớp "thiếu sinh quân" con em cán bộ miền Nam tập kết ngoài Bắc.

AT

Có người cha như chú Sáu thì con không thể hư được, có người lãnh đạo như chú Sáu thì TP chúng ta mới là một TP anh hùng!

Phan Thái Minh

Câu chuyện thật là cảm động, tôi và nhiều bạn tôi đọc mà trào nước mắt. Tôi tin chắc đó là sự thật 101%, thậm chí có khi vì khuôn khổ bài viết mà nhiều chi tiết sinh động khác có thể đã bị giản lược... Một thanh niên con nhà lãnh đạo cao cấp, hoàn toàn có nhiều cơ hội tuyệt vời như nhiều vị khác gửi gắm con cái để vinh thân, nhưng lại không chấp nhận ưu đãi mà lăn vào gian khổ với đồng chí, với đất nước; với vỏ ngoài xù xì, dễ gây ác cảm (một phần còn bị oan, thành kiến) nhưng lại có tâm hồn nhân hậu, dũng cảm, vị tha, chan chứa tình người...

Hulk

Câu chuyện này hay. Tôi đọc lại hai lần rồi. Cám ơn tác giả.

Phèn

Bài viết mộc mạc nhưng đọc rất xúc động. Anh Dũng rất anh dùng, đúng chất, đáng ngưỡng mộ. Đọc xong tôi lại rất muốn biết con các lãnh đạo bây giờ đang làm gì. Xin cảm ơn tác giả.

Nguyen Song Giang

Rất cảm động tình yêu nước, thương con của người cha cao cả và người con hiếu thảo đậm chất nam bộ. Xin trân trọng món quà đầu năm.

LÂM QUANG HUY

Tôi đọc bài viết mà rưng rưng nước mắt. Một thời đất nước đau thương mà hào hùng. Những người con đất Việt anh dũng,can trường, một đất nước VN không thể lục đục và nghèo mãi được. Hãy xiết chặt tay nhau để vì lợi ích chungồha bình, độc lập, tự do và hạnh phúc cho dân tộc Việt Nam. Xin nguyện cầu cho linh hồn anh Dũng, anh Quốc, chú Sâu Dân nhẹ nhàng, thanh thản. Xin chúc tác giả Thanh Quế sức khỏe và tiếp tục có thêm nhiều câu chuyện làm xúc động lòng người. LÂM QUANG HUY